Геннадий Сабанцев:

Шӱм ыра шочмо велыште

Марий книга савыктыш поэт Геннадий Сабанцев-Оярын «Шӱмсавыш» лӱман поэзий ойпогыжым лудшо-влаклан пӧлеклыш. Автор тушко тӱрлӧ жапыште серыме почеламутшо-влакым пуртен. Посна верым рушла гыч марлашке кусарыме поэзий аршаш-влак налыт. Тыштыже, мутат уке, эн ончычак А.Твардовскийын «Василий Тёркинжым» палемдыман.

Шочмо сылнымутнам пойдарымаште Г.Оярын «Шӱмсавышыже», мемнан шонымаште, шке серыпле вержым муде ок код. А «Марий Эл» газет таче поэт дене адакат шомакым вашталта.

– Геннадий, эн ончычак тыйым у книгатын ош тӱням ужмыж дене саламлена. Мут толмашеш, кажне поэтланат тыгай куаным шижаш тыланен кодына. А тыйын кызыт чон шижмашет могайрак?

– Возышо еҥ – кеч-кӧат – шке серымыжым лудшо деке шуктынеже. Шке жапыштыже газетыште ныл корнан почеламут савыкталтеш ыле гынат, кумыл, марий манмыла, кашташке нӧлталтын. А кызыт теве посна кугу книгак лектын, да кузе от йывыртыже! Тугеже, тыршыме сомыл вӱдыш каен огыл. Мо-могайжым ынде лудшылан гына аклаш кодеш.

– Тый ынде икмыняр ий Мӱндыр Эрвелне, кече шочмо велыште, илет да пашам ыштет. Ӧрдыж мландыште кузерак илалтеш? Кӧ лийын пашам ыштет?

– Чукоткышто журналистлан пашам ыштыме нерген Марий Элысе СМИ-ште ик гана веле огыл ушештаралтын. Кӧ ок пале гын, рашемдем: Чукотский автономный округысо Беринговский районышто «Беринговский вестник» лӱман газетым лукмаште тыршем. Редактор улам.

– Верысе калыкше могайрак?

– Россий чыла вере иктак, да калыкшат, кеч тӱрлӧ луклаште ила, мыйын шонымште, нимо денат икте-весыж деч пешыже ок ойыртемалт. Тыгак пашам ышта, икшывым кушта.

Беринговский районышто могай пашам ыштат? Тыште шахте уло – мланде шӱым луктыт. Теҥыз порт навигаций жапыште кугу сомылым шукта. Мут толмашеш, марий-влакат тушто тыршат. Мо оҥайже, Беринговский посёлкышто мый Куженер районысо Саламатнур школышто ик жапыштырак тунемше рвезым шижде вашлийынам. Марий Элыште ялышкына коштмо годым ик ганат ужын огынал, а кумло кок ий гыч «мланде тӱрыштӧ» вашлияш логалын.

«Верысе калыкше могайрак?» манат. Абориген калык – чукча-шамыч нерген ойлаш гын, нуно шочмо мландыштышт чот шот дене пеш шагал кодыныт. Чукотка мучкыжат 12-13 тӱжем наре веле. Тышеч мынярынже шочмо йылмыштым палат да мутланен моштат – каласаш йӧсӧ. Пеш шагалынже. Кушкын толшо тукым пӱтынек рушаҥеш.

Верысе калык мо пашам ышта? Пӱчым ончат, теҥыз воктен илышыже колым кучат, вӱдысӧ моло янлыкым сонарлат. Тиде паша пытартыш жапыште утларак воранен каен.

– Сылнымут пашалан жапым кузерак ойырет?

– Шуко жапше тӱҥ пашаланак кая. Но кокланже почеламутат возалтеш. «Шӱмсавыш» книгаште нуно, мутлан, посна кугу верым айлат.

– Тора кундемыште илен, чон муро вашталтеш мо?

– Тематика могырым, конешне, вашталтеш. Но тудым «комыжлымо», лудшо дек шуктымо йӧнжо тудак кодеш. Чукоткышто мый почеламут-шамычым рушлат возенам, но содыки поэзийыште шонымаш кумдалык марла шомак денак веле почылтеш. Журналист семынже, мутат уке, рушла гына сералтеш.

– Шочмо мланде деч посна йокрок огыл мо?

– Тӱҥалтыш жапыште чот йокрок ыле. Шӱм садикте шочмо верыште ыра. Но у вер-шӧрыштат айдеме тунемеш – у палыме, у йолташ-влак лектыт. Паша келша гын, тудо воранен мия гын, чотшо йокрокланаш жап ок код.

2 июнь 2008





Зоялан серыш
Сайт радам
Яндекс.Метрика

 1