Кугешныше Пӱнчӧ

Кугешныше Пӱнчӧ

 

Акрет годым кумда нурышто шоген улмаш пушеҥге: пеш шоҥго, да тунар кугу!. Верысе калык тудым Кугешныше Пӱнчӧ манын лӱмден. Ты пушеҥге рӱдыштӧ ала-кунам  юзӱдыр илен. Поро-поро, мотор-мотор… Кажне кечын тудо икмыняр жаплан шоҥго куван сыныш савырнен да  шке илемже ончык лектын, кӱчен шоген. Тыге юзӱдыр эртен коштшо еҥ-влакын койышыштым эскерен: вет тудым нигӧат пален огыл, а еҥ-влакын чоныштым юзӱдыр кидкопаштыла ужын.

Ту жапыштак лишыл ялыште ик кресаньык илен: шкеже поян, но пеш сут улмаш. Кажне эрдене пӱнчӧ воктеч  тарзе ӱдыржӧ дене пырля тудо нурышкыжо шурным погаш эртен коштын. Пушкыдо кумылан ӱдыр кӱчызӧ воктеч эртышыжла кажне гана эр кочкышыжым тудын ден пайлен. Тыгай поро чонан лийын тудо.

Поян кресаньык тарзе ӱдырын поро койышыжым, кӱчызӧ дене кочкышым пайлымыжым ужынат, кажне гана шагалрак да шагалрак тудлан кинде шултышым пӱчкын. Пытартышлан йӧршеш пуымым чарнен. Ынде тарзе ӱдыр кӱчызӧ воктеч эртышыжла, кажне гана нимо дене полшен кердымыжлан чон лекшашла шортын. Ойган ӱдыр почеш эртыше еҥ чӱчкыдынак корнышто шергакан кӱм муын, тыге ӱдырын шинчавӱдшӧ куышкӧ савырнен.

Тыге ятыр жап эртен. Икана поян марийым пошкудо ялысе кугу сӱаныш ӱжыныт. Кайыде кертын огыл,  утыжым мом ойлаш?  Тыште тудо сайынак яра сийлалташ тшонен, тореш кайымеш кочкын-йӱын да пелйӱд гутлаште гына мӧҥгыжӧ тарванен. Сут марий Кугешныше Пӱнчӧ деке шумек, корно деч ӧрдыжкӧ кораҥмыжла чучын. Пушеҥге олмышто тудлан волгыдо полат кончен, йырваш сылне сем йоҥген, эсогыл пылышыжлан порсын тувырын шывыртатымыже, мужыр-влакын шыве-шыве мутланымышт шоктен.

– Вот тиде да! – шоналтен подылшо весела кресаньык. – Очыни, юзӱдыр таче кугу пайремым чумырен. Мый  тушко ом логал гын, мый ом лий!

Каласыме – ыштыме. Мом сут айдеме тыште ужын, шонет? Полатын кумда пӧлемыштыже, тамле сий дене сийлалтын, юзӱдыр йыр чумырген,  изъеҥ-влак шинченыт. Поро юзӱдыр сут айдемымат ӱстелтӧрыш ӱжын, тудыжо сӧрвалтарен огыл. Поян еҥын оҥылаш лужо йылт-йолт веле койын, а утларак тамле кочкышыжым кугу кӱсенышкыже оптен. Пеш вашке кок могыр кӱсенжат ложаш мешак гае оварген кечалтын. Сийлалт теммек, юзӱдыр уна-влакым куштымо пӧлемыш эрташ ӱжын. Поян кресаньык ты ӱжмаш деч кораын. Тудо ынде утыжден неле лийыныс: кушташ манаш веле! Вашкерак омса могырыш тарванен, мӧҥгыштӧ поян лектыш ден моктанаш, да эше ик гана тамле сий ден сийлалташ вашкен.

Мӧҥгыштӧ сут айдеме оҥай вашлиймаш нерген каласкалымеке, кӱсенже гыч тамле сийым лукташ тӱҥалын. Ия налшаш! – тамле сий йыгыжгын ӱпшышӧ имне шурыш савырнен. Сут айдемым эсогыл лишыл еҥже-влак воштылыныт.

Тыгай мыскылтышым чытыде, пудешталтшаш гай лийын, поян шыдым лунчырташ манын, кондымо «поянлыкым» тарзе ӱдырын ончылсакышышкыже опталын да игылтын пелештен:

– Тиде чыла тыйын. Эрла Пӱнчӧ деран кӱчызӧ дене пайлен кертат!

Ойганыше ӱдыр сут озан ты «пӧлекшым» луктын шуаш шонен, кудывечышке лектын. Но ӧрмаш: тудын ончылсакышыже трук волгалтын да сем йоҥалтын! Ӱдыр чиемжым руден, мландыш шаралтен, тунамак шергакан кӱ дене волгалтше курыкым ужын!

Волгыжаш тӱҥалмеке, куаныше тарзе ӱдыр Кугешныше Пӱнчӧ деке вашкен. Поро юзӱдырым пӧлекшылан таушташ шонен.

Но икымше ужмо еҥже угыч кӱчызӧ ӱдырамаш лийын. Поро тарзе шоналтыде тудлан пел поянлыкшым кучыктен.

Тыгай порылыклан йывыртен, шоҥго ӱдырамаш юзӱдырыш савырнен. Тудо поро пашаче ӱдырым поянлык, уш-акыл да мотор сын дене тауштен. Ойлат, кум тылзат эртен огыл, корно дене эртен кудалше поро лужавуй ты ӱдырым марлан налын.

А поян кресаньык, ойлат, тылеч вара нужнаш савырнен, пеш вашке пиалан тарзе ӱдырлан кӧранен колен.

 

*Юзӱдыр – фея. 





Зоялан серыш
Сайт радам
Яндекс.Метрика

 1