Александр Волков ЛИВ КАЛЫК НЕРГЕН ОЙ

Александр Волков

ЛИВ КАЛЫК НЕРГЕН ОЙ

 

Ачамланде шÿмбелем,

Шочмо-кушмо вел.

                      Керли Сталме

Кушкын шуын, шулдыр налын,

Неле корнышко лектат

Шочмо лив оетын ямжым

Ит мондал тый нигуштат.

                      Эмилия Рулле

 

Мый лив улам, ман угыч ливла ойло,

Ты ой деч кугурак кодеш пеленет сомыл.

                      Альберт Брейнконф

 

Аваем, молан шыч муро

Тошто годсо мурым мыланем?

                      Эдгар Валгама

 

Мый ливвик* улам. Тукым вожым

Тугеже лив калык пуэн.

Садлан мо чонем изиш вожыл,

Лив теҥыз дек мыйым шупшеш?

 

Кö калыкнан кылымдым кÿрльö?

Кö ойырыш кÿрышт вожнам?

Ынде шонена тÿрлö ой ден,

Иктеш она лий нигунам.

 

Ала Рим гыч толшо тöрана

Коден эрык дечын посна?

Тушкен йот верам да осалын

Тачат ару чоным посла?

 

Нигö мыланем ок вашеште,

Лив вÿрна йÿр вÿдла шыжа.

Молан гын кугезе мландешна

Мый йот семын шкемым шижам?

 

Кунам теҥыз толкын вачешан

Шып эртышна курык лоҥгам,

Ала ме тунам ош йÿдешан

Йомдарышна тале оннам?

 

Куатле эҥер келша утыр,

Куанле ший ерын сержат.

Но вепс гае поро пошкудым

Тетла она му нигуштат.

 

II

 

А Ливли тÿнян ойган шÿлыш

Лив вÿрым тачат ырыкта.

Йÿдвел гыч йÿд кылмыктыш шулыш,

Ош Балтик гыч толкын йолга.

 

Сур  янлык гай — кап яшкатанам

Ошма пырче пыштыш руэн.

Вурс кÿзö пÿчкедыш пондашнам,

Той ÿпым кертна арален.

 

Солен кургылан киякшудым,

Чыпта ден суртнам нÿжена.

Тек пÿнчö сорта мемнан кудым

Шышталге кÿ гай волгалта.

 

Кугезе-влак семынак лектын,

Ме шурным чоҥгаш ÿдена.

– Чыла шöртньына – кинде лектыш, –

– Тыгай сугынь ден шÿлена.

 

Тÿняште ила шуко калык,

Тÿжем йылме ден мутланен.

Но колызын вапшыжым налын,

Мый ливла лач "Ринда" маннем.

 

Кол кучымо мунло усталык

Ава шöр ден чоныш ташлен.

Кÿшта мардежоҥ илаш талын,

Вишкыле ден мыльым тамлен.

 

Тачат ачамланде ÿмбалне

Йоҥга шочмо калыкын сем.

Ты сем шергылтеш со умбаке,

Ушнен руна савыртыш ден.

 

Ик чайкын кок шулдыржо семын,

Мемнам огеш лий ойыраш.

Ме ливвик-влак

               лив улына гын,

Элна ыле – Ливли тÿня.

 

III

 

Мемнан ачамландына – Ливли,

Карелий  – ÿшанле авай.

А поро ош кечына икте,

Лач икте – ок кодо мемнам.

 

Чынак, тукымнам тÿрлö неле

Пытарыш – тыгай пÿрымаш.

Шуэн вашлиялтше пушеҥгын

Саскажлан пÿралтын йомаш.

 

"Чеверын, чеверын", – ман мурым

Кумда теҥыз толкын кыра.

Тыгай чеверласыме мутым

Вашке латышла каласат.

 

Иктаж гана сылне эрдене,

Шып йоммо деч утаралт,

Российын финн чекше воктене

Ош ломбо-влак шортын колтат.

 

Тыге тукым вож деке корно

Эрелан  торжан   кÿрылтеш.

Вашке мыланнат чоным коржын

"Чеверын" манаш верештеш.

 

Но ме эрыкан кайык семын,

Каваш кÿзена чоҥештен.

Да Юмын капка дек лишемын,

Тÿням моктена сылнештен.

 

* * *

 

Ме, ливвик-влак – лив улына ме,

Пычкемыш гыч ме ойлена:

«Мер калык! Эше илена ме,

Ӱшан ден тÿняш ончена!».

 

*Лив – Латвийын йӱдвел мландыштыже илыше калык. Таче лив йылме дене ик еҥ гына эркын ойла, нылле наре еҥ ты йылмым умылаш тӧчен кутыра. 230 наре еҥ шкенжым ливлан шотла, тыгодымак кажне кокымшо латыш шке тукым вожшо лив гыч лекмым шарна.

**Ливвики – кечывал (Олонецкий) карел-влакын лӱмышт. Нунын йылмышт лив йылме деке лишыл. Тиде лив ден ливвик-влакын ик кугезе йылмышт, ик элышт лийын манын шонаш амалым пуа.

 

 

 

 

 

 

 

 





Зоялан серыш
Сайт радам
Яндекс.Метрика

 1